تاورکرین (جرثقیل برجی، tower crane) اسامی مختص این ماشین میباشد یکی از مهمترین و کارآمدترین ماشین در بخش برجسازی، راهسازی، سدسازی و اصولاً در هر پروژه که نیاز به جابه جاییهای گسترده و وسیع اجسام در یک فضای مشخص با تسلط کامل و مانور 360 درجه بر روی پروژه از بالا میباشد.
اجزای تاور کرین
تاور کرین ها ازجمله کاربردی ترین دستگاه ها در پیشبرد پروژه ها و سرعت بخشیدن به آن ها به شمار می رود و در کنار آن به خاطر پیش برد سریع فرایندها در کاهش هزینه های ساخت وساز نیز نقش مهمی را ایفا می کنند.
دکل تاورکرین
به قسمت برجی شکل جرثقیل دکل میگویند. به طورکلی این بخش از جرثقیل از جنس فولاد بوده و به وسیله پین و اشپیل و یا پیچ و مهره به تنه و سایر بخش ها وصل می شوند.
گردون تاورکرین
این قسمت بر روی دکل سوار شده است، درحالی که گردش فلش و بازوی تعادلی روی تاور را امکان پذیر می کند.
کابین اپراتور تاورکرین
جالب است بدانید که کابین اپراتور عموماً بر روی بخش گردان نصب می شود و محل نشستن و کنترل اپراتور به حساب میاید. به طورکلی این قسمت از تاور کرین باید با مشخصات ایمنی زیر همراه باشد که شامل:
دید کافی در جهات مختلف
عدم نصب پرده یا پوشش روی شیشه ها که دید اپراتور محدود کند
وجود کپسول آتش نشانی برای جلوگیری از حوادث
سالم بودن اهرم های کنترل (لیورها)
وجود یک صندلی استاندارد که باعث راحت بودن اپراتور می شود.
جیب یا فلش
جیب یا فلش بخشی از جرثقیل می باشد که اتاقک بازرسی اغلب روی این بخش سوار شده و نصب شاریوت یا همان کالسکه با قلاب و سایر متعلقات نیز روی این بخش نصب می شود.
اجزای برقی جرثقیل تاورکرین
اجزای برقی جرثقیل شامل موتور گیربکس شاریت، موتور گیربکس گردان، محافظ های الکتروموتورهای مدارهای قلاب گردان، انواع زغال موتورها و کلکتورهای تاور کرین و انواع اینانسومترهای فرمان می باشد.
قلاب
به طورکلی قلاب قسمتی از جرثقیل برجی می باشد که بار به روی آن بسته می شود. لازم به ذکر است که قلاب بایستی دارای شیطانک یا قلاب ضامن بوده و هیچ گونه جوشکاری بر روی آن انجام نشود.
بلوک های بتونی
بلوک های بتنی در قسمت انتهای بازوی تعادلی قرارگرفته و در بعضی مواقع روی قسمت پایه نیز نصب می گردند تا اتصال مطلوب به زمین برای این بخش ها وجود داشته باشد.
انواع مدل های تاور کرین
به طورکلی برای تاور کرین ها دسته بندی های زیادی با توجه به شکل و یا اندازه آن ها در نظر گرفته می شود که هر یک از این مدل ها برای نیازهای مشخصی مورداستفاده قرار می گیرد؛ اما می توان مطرح کرد که اصول سه دسته بندی اصلی از این جرثقیل ها موجود می باشد که شامل موارد زیر می باشند:
1. دسته بندی بر اساس ابعاد
جرثقیل های برجی ازنظر ابعاد معمولاً به دودسته اصلی کوچک و بزرگ تقسیم بندی می شوند. در همین راستا تاورکرین های کوچک مناسب برای جابه جایی لوازم و ابزارها در داخل یک محیط کوچک مانند کارگاه ها می باشند درحالی که تاورکرین های بزرگ برای ساخت ساختمان ها و آسمان خراش های بلند، مورداستفاده قرار می گیرند.
جرثقیل های شناور
انواع دیگری از جرثقیل ها نیز در دسته جرثقیل های بزرگ وجود دارد که در صنعت نفت و برای ساخت مخازن نفتی و جابه جایی بار در آب و بیرون آوردن وسایل از داخل آب مانند کشتی های غرق شده به کار می رود.
2. انواع جرثقیل بر اساس مدل نصب
به طورکلی این مدل از تاور کرین ها را می توان به دودسته ی خود نصب شونده و کمک نصب شونده تقسیم کرد.
تاور کرین خود نصب شونده برای نصب و راه اندازی به هیچ عامل کمکی نیازی ندارد و خود این قابلیت را دارند که ارتفاع خود را کم یا زیاد کند. درواقع مهم ترین ویژگی این جرثقیل ها امکان نصب سریع و آسان آن ها است.
درعین حال تاور کرین های کمک نصب شونده به یک عامل خارجی و کمک کننده مانند یک جرثقیل یا حتی بالگرد در ارتفاع های خیلی بالا برای نصب و راه اندازی نیاز دارند، همچنین ارتفاع این نوع از جرثقیل ها توسط قطعات ارتفاعی مخصوص افزایش می یابد. لازم به ذکر است که ویژگی اصلی این دسته از تاور کرین ها قدرت و ارتفاع بیشتر برای حمل بار و جابه جایی اجسام است.
3. انواع جرثقیل برجی بر اساس شعاع حرکتی
جالب است بدانید که تمام تاور کرین ها دارای شعاع حرکتی ۳۶۰ درجه یا جابه جایی بار در همه ی جهت های ممکن می باشند. منظور از شعاع حرکتی نیز به معنای این است که یک تاور کرین در سه محور فضایی چه محدودیت هایی دارند؛ بنابراین بر همین اساس در این دسته بندی می توان تاور کرین را به سه دسته نوع ثابت، نوع متحرک و نوع بالارونده تقسیم کرد.
تاور کرین های ثابت
همان طور که از نام این نوع جرثقیل ها مشخص است این نوع تاور کرین ها هیچ ویژگی خاصی ندارند و برای کاربردهای معمولی مورداستفاده قرار می گیرند.
تاور کرین های متحرک
مهم ترین خصوصیات تاور کرین متحرک، شعاع عملیاتی گسترده آن است بدین معنی که در تمام جهات قابلیت حرکت داشته و می تواند در قسمت های مختلف یک پروژه به خوبی کار کند.
از طرفی لازم به ذکر است که تاور کرین های متحرک نیز خود به سه دسته ریلی، جاده ای و شناور تقسیم می شوند که هرکدام دارای مزایا و معایب خاص خود می باشند. به عنوان مثال تاور کرین های ریلی بر روی یک ریل حرکت می کنند و تا زمانی می توانند حرکت کنند که برای آن ریل ایجادشده باشد که به نوعی محدودیت در نظر گرفته می شود. از طرفی تاور کرین های جاده ای ابعاد کوچک تری داشته و دارای مزیت نصب و راه اندازی بسیار سریع و حمل ونقل و جابه جایی گسترده می باشند، البته لازم به ذکر می باشد که قدرت حمل بار کمتری نیز دارند. همچنین تاور کرین های شناور نیز همان طور که قبلاً نیز اشاره کردیم در آب جهت ساخت وساز معادن نفتی و یا بیرون آوردن کشتی های غرق شده مورداستفاده قرار می گیرد.
تاور کرین های بالارونده
از تاور کرین بالارونده معمولاً برای ساخت بناهای مختلف مانند ساختمان استفاده می شود. این مدل جرثقیل با افزایش ارتفاع ساختمان بالا می رود و نقطه قوت آن پوشش گسترده ارتفاع است. به همین علت است که از این نوع تاور کرین در صنعت برج سازی و ساخت آسمان خراش ها و پل سازی مورداستفاده قرار می گیرد.